Ly hôn là sự kiện pháp lý chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng theo bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân. Khi đời sống hôn nhân rơi vào bế tắc, mục đích hôn nhân không đạt được và không thể hàn gắn, việc nắm rõ thủ tục ly hôn sẽ giúp các bên bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của mình, tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí đi lại.

1. Các hình thức ly hôn theo pháp luật Việt Nam hiện hành

Căn cứ theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, pháp luật chia thủ tục ly hôn thành hai phương thức cơ bản với trình tự tố tụng hoàn toàn khác nhau:

Trong thực tiễn giải quyết, việc thực hiện thủ tục ly hôn đúng quy định pháp luật sẽ giúp các đương sự tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí tố tụng.

• Ly hôn thuận tình (Điều 55): Đây là trường hợp cả hai vợ chồng cùng tự nguyện yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân. Hai bên đã thỏa thuận được toàn bộ các vấn đề cốt lõi: tự nguyện ly hôn, việc trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung, mức cấp dưỡng cho con và việc phân chia tài sản chung, nghĩa vụ nợ chung. Thủ tục này được Tòa án giải quyết theo loại hình “Việc dân sự”.
• Ly hôn đơn phương (Điều 56): Là trường hợp ly hôn theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng khi bên kia không đồng ý, hoặc hai bên đồng ý ly hôn nhưng còn tranh chấp về quyền nuôi con, mức cấp dưỡng hay phân chia tài sản. Thủ tục này được Tòa án giải quyết theo loại hình “Vụ án dân sự tranh chấp”.

2. Điều kiện luật định để được Tòa án giải quyết ly hôn

Để Tòa án chấp thuận cho ly hôn, các đương sự cần đáp ứng các điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật:

Trong thực tiễn giải quyết, việc thực hiện thủ tục ly hôn đúng quy định pháp luật sẽ giúp các đương sự tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí tố tụng.

Để quá trình giải quyết thủ tục ly hôn diễn ra thuận lợi, các bên đương sự cần chủ động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng cứ ngay từ ban đầu.

Đối với ly hôn thuận tình: Hai bên phải thật sự tự nguyện, không bị ép buộc, lừa dối; thỏa thuận về con cái và tài sản phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của người vợ và các con chưa thành niên.

Để quá trình giải quyết thủ tục ly hôn diễn ra thuận lợi, các bên đương sự cần chủ động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng cứ ngay từ ban đầu.

Khi tiến hành thủ tục liên quan đến thủ tục ly hôn, việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình là yếu tố then chốt để bảo vệ tối đa quyền lợi cá nhân.

Đối với ly hôn đơn phương: Người nộp đơn khởi kiện phải chứng minh được một trong các căn cứ sau:

Khi tiến hành thủ tục liên quan đến thủ tục ly hôn, việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình là yếu tố then chốt để bảo vệ tối đa quyền lợi cá nhân.

Theo kinh nghiệm hỗ trợ pháp lý của Luật Ánh Dương, các vướng mắc phổ biến trong thủ tục ly hôn thường phát sinh do hồ sơ chưa hợp lệ hoặc thiếu chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án.

• Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình nghiêm trọng (bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần, bạo lực kinh tế).
• Vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng (ngoại tình, không chung thủy, bỏ bê nghĩa vụ chăm sóc gia đình, cờ bạc, phá tán tài sản).
• Làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được (hai bên đã sống ly thân nhiều năm, không còn tình cảm gắn bó).
• Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Quy định nhân đạo bảo vệ phụ nữ và trẻ em: Căn cứ khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, người chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp người vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, người vợ vẫn có toàn quyền nộp đơn yêu cầu ly hôn đơn phương bất kỳ lúc nào nếu cảm thấy cần thiết.

3. Hồ sơ làm thủ tục ly hôn cần chuẩn bị những gì?

Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ ngay từ đầu là yếu tố quyết định giúp Tòa án thụ lý nhanh chóng. Bộ hồ sơ tiêu chuẩn gồm các giấy tờ sau:

Theo kinh nghiệm hỗ trợ pháp lý của Luật Ánh Dương, các vướng mắc phổ biến trong thủ tục ly hôn thường phát sinh do hồ sơ chưa hợp lệ hoặc thiếu chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án.

Các đương sự khi thực hiện thủ tục ly hôn cần lưu ý tuân thủ chặt chẽ thời hạn tố tụng luật định nhằm tránh trường hợp hồ sơ bị đình chỉ hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

4. Thẩm quyền giải quyết ly hôn của Tòa án nhân dân

Xác định đúng Tòa án có thẩm quyền giúp bạn tránh tình trạng bị Tòa án chuyển hồ sơ hoặc trả lại đơn, kéo dài thời gian giải quyết:

Các đương sự khi thực hiện thủ tục ly hôn cần lưu ý tuân thủ chặt chẽ thời hạn tố tụng luật định nhằm tránh trường hợp hồ sơ bị đình chỉ hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

Việc ủy quyền cho luật sư đại diện trong thủ tục ly hôn là giải pháp tối ưu giúp đương sự hạn chế tối đa số lần phải trực tiếp có mặt làm việc.

• Đối với ly hôn thuận tình: Hai vợ chồng có quyền tự do thỏa thuận nộp đơn tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai người đang thường trú, tạm trú hoặc làm việc.
• Đối với ly hôn đơn phương: Theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, người nộp đơn bắt buộc phải nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn (người bị kiện) đang cư trú hoặc làm việc. Trường hợp không rõ nơi cư trú của bị đơn thì nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú cuối cùng.
• Trường hợp có yếu tố nước ngoài: Nếu một bên đang ở nước ngoài, người nước ngoài hoặc có tài sản ở nước ngoài thì thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương.

5. Quy trình 5 bước Tòa án giải quyết thủ tục ly hôn

Trình tự tố tụng giải quyết ly hôn tại Tòa án nhân dân diễn ra qua các bước chặt chẽ sau:

Việc ủy quyền cho luật sư đại diện trong thủ tục ly hôn là giải pháp tối ưu giúp đương sự hạn chế tối đa số lần phải trực tiếp có mặt làm việc.

Trước khi nộp hồ sơ yêu cầu giải quyết thủ tục ly hôn, đương sự nên kiểm tra kỹ tính chính xác của các thông tin nhân thân và tài sản được ghi nhận trong đơn.

1. Bước 1: Nộp hồ sơ: Đương sự có thể nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận đơn của Tòa án, gửi qua đường bưu điện hoặc gửi trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Tòa án.
2. Bước 2: Xem xét đơn và nộp tạm ứng án phí: Trong thời hạn từ 03 đến 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, Thẩm phán kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ hợp lệ, Tòa án ban hành Thông báo nộp tiền tạm ứng án phí/lệ phí. Đương sự đến Chi cục Thi hành án dân sự cùng cấp để nộp tiền và mang biên lai nộp lại cho Tòa án.
3. Bước 3: Thụ lý vụ việc: Sau khi nhận được biên lai tạm ứng án phí, Thẩm phán ban hành Thông báo thụ lý vụ án (đối với đơn phương) hoặc Thông báo thụ lý việc dân sự (đối với thuận tình) và gửi cho Viện kiểm sát cùng các đương sự.
4. Bước 4: Phiên hòa giải và làm việc:
   • Thuận tình ly hôn: Tòa án mở phiên hòa giải đoàn tụ. Nếu hòa giải đoàn tụ không thành và hai bên giữ nguyên quan điểm ly hôn, Thẩm phán lập biên bản hòa giải không thành.
   • Đơn phương ly hôn: Tòa tiến hành lấy lời khai, phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
5. Bước 5: Ra quyết định hoặc xét xử:
   • Sau 07 ngày kể từ ngày hòa giải đoàn tụ không thành trong vụ việc thuận tình, nếu các bên không thay đổi ý kiến thì Thẩm phán ban hành Quyết định công nhận thuận tình ly hôn (có hiệu lực pháp luật ngay lập tức).
   • Nếu đơn phương ly hôn và hòa giải không thành, Tòa án ban hành Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm và Hội đồng xét xử tuyên Bản án ly hôn.

6. Thời gian và án phí giải quyết thủ tục ly hôn

Thời gian giải quyết:

Trước khi nộp hồ sơ yêu cầu giải quyết thủ tục ly hôn, đương sự nên kiểm tra kỹ tính chính xác của các thông tin nhân thân và tài sản được ghi nhận trong đơn.

• Thuận tình ly hôn: Thông thường từ 1 đến 2 tháng. Nếu có sự hỗ trợ của luật sư, thời gian có thể rút ngắn xuống còn 7 đến 15 ngày làm việc.
• Đơn phương ly hôn: Thời hạn chuẩn bị xét xử theo luật là từ 4 đến 6 tháng. Những vụ việc có tranh chấp tài sản phức tạp hoặc bị đơn trốn tránh có thể kéo dài từ 8 tháng đến 1 năm.

Án phí và lệ phí Tòa án:

Luật Ánh Dương luôn sẵn sàng đồng hành và hướng dẫn chi tiết từng bước trong quy trình thủ tục ly hôn để bảo đảm kết quả pháp lý tốt nhất cho khách hàng.

• Lệ phí thuận tình ly hôn: 300.000 đồng.
• Án phí ly hôn đơn phương không có giá ngạch: 300.000 đồng.
• Nếu có tranh chấp phân chia tài sản chung: Tính thêm án phí có giá ngạch theo tỷ lệ % giá trị tài sản được chia căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.

7. Những câu hỏi thường gặp khi làm thủ tục ly hôn (FAQ)

Hỏi: Chồng giữ hết giấy chứng nhận kết hôn và giấy tờ tùy thân thì vợ có nộp đơn ly hôn được không?
Trả lời: Hoàn toàn được. Bạn có thể đến UBND xã/phường nơi đăng ký kết hôn trước đây để xin cấp bản sao trích lục kết hôn. Đối với giấy tờ của chồng, bạn làm đơn đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ hoặc xác minh thông tin cư trú từ Công an địa phương.

Trong thực tiễn giải quyết, việc thực hiện thủ tục ly hôn đúng quy định pháp luật sẽ giúp các đương sự tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí tố tụng.

Hỏi: Con dưới 36 tháng tuổi và con trên 7 tuổi thì quyền nuôi con được quy định thế nào?
Trả lời: Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014: Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng (trừ khi người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác). Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án bắt buộc phải lấy ý kiến bằng văn bản của con để xem xét nguyện vọng muốn ở với ai.

Để quá trình giải quyết thủ tục ly hôn diễn ra thuận lợi, các bên đương sự cần chủ động chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng cứ ngay từ ban đầu.

Hỏi: Sau khi ly hôn thì quyền và nghĩa vụ thăm nom con chung ra sao?
Trả lời: Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con và có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở. Nếu người trực tiếp nuôi con cố tình cản trở việc thăm nom hoặc người thăm nom lạm dụng việc thăm nom để cản trở, gây ảnh hưởng xấu đến việc nuôi dưỡng thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom hoặc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Khi tiến hành thủ tục liên quan đến thủ tục ly hôn, việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình là yếu tố then chốt để bảo vệ tối đa quyền lợi cá nhân.

👉 Xem thêm bài viết liên quan: Thủ tục ly hôn thuận tình

Theo kinh nghiệm hỗ trợ pháp lý của Luật Ánh Dương, các vướng mắc phổ biến trong thủ tục ly hôn thường phát sinh do hồ sơ chưa hợp lệ hoặc thiếu chứng cứ theo yêu cầu của Tòa án.

👉 Xem thêm bài viết liên quan: Mẫu đơn ly hôn chuẩn

Các đương sự khi thực hiện thủ tục ly hôn cần lưu ý tuân thủ chặt chẽ thời hạn tố tụng luật định nhằm tránh trường hợp hồ sơ bị đình chỉ hoặc kéo dài thời gian giải quyết.

8. Dịch vụ tư vấn và giải quyết thủ tục ly hôn tại Luật Ánh Dương

Hiểu được những mệt mỏi và rào cản tâm lý khi phải đối mặt với đổ vỡ hôn nhân, Luật Ánh Dương cung cấp dịch vụ pháp lý trọn gói với các cam kết hàng đầu:

Việc ủy quyền cho luật sư đại diện trong thủ tục ly hôn là giải pháp tối ưu giúp đương sự hạn chế tối đa số lần phải trực tiếp có mặt làm việc.

• Tư vấn toàn diện quy định pháp luật và định hướng phương án bảo vệ quyền lợi tối đa cho thân chủ.
• Soạn thảo đơn ly hôn chuẩn xác, sắc bén, đầy đủ căn cứ pháp lý thuyết phục Thẩm phán.
• Hỗ trợ xử lý toàn bộ hồ sơ khó, giấy tờ bị giấu giếm hoặc thất lạc.
• Tối ưu thời gian tố tụng, hỗ trợ khách hàng chỉ cần lên Tòa án 01 lần duy nhất.
• Bảo mật thông tin đời tư tuyệt đối theo quy chuẩn đạo đức luật sư.